Gids · Bijgewerkt augustus 2026
Dode pixels: wanneer geldt een scherm als defect?
Een nieuw scherm met een lichtende stip in het midden voelt als een overduidelijk defect, en juridisch is het dat vaak niet. Fabrikanten werken met pixelklassen die een bepaald aantal fouten toestaan voordat een paneel als defect telt. Weten waar die grenzen liggen, en hoe weinig tijd je hebt, bepaalt of je een vervanger krijgt of een schouderophalen.
Dood, hangend en heet: drie verschillende fouten
Een dode pixel krijgt geen stroom en blijft bij elk beeld zwart. Op een donkere achtergrond valt hij het minst op, en hij is de meest definitieve: niets haalt hem terug.
Een hangende pixel brandt nog maar staat vast op één kleur, meestal rood, groen of blauw, doordat één subpixel klemt. Deze komen na uren of dagen normaal gebruik soms vanzelf los, en alleen bij deze categorie werken de bekende huismiddeltjes af en toe.
Een hete pixel is bij elk beeld wit, dus alle drie de subpixels staan aan. In de foutklassen worden die strenger behandeld dan dode, want een witte stip in een donkere film stoort veel meer dan een zwarte in een licht document.
De foutklassen die niemand aan de kassa noemt
De internationale norm voor pixelfouten deelt panelen in klassen in. Klasse I staat helemaal geen fouten toe en is zeldzaam buiten medische en professionele apparatuur. Klasse II, die de meeste consumentenmonitoren, laptops en televisies dekt, laat een klein aantal dode en hangende pixels per miljoen toe voordat het paneel als defect geldt.
In de praktijk betekent dat vaak: twee lichte pixels, twee donkere en een handvol hangende subpixels vallen binnen de specificatie. Eén stip midden op je nieuwe monitor kan dus tegelijk echt storend en volledig volgens de regels zijn.
Sommige fabrikanten adverteren bij hun topmodellen met een nulfouten- of perfect-screengarantie, en een enkeling verlengt die voor een vaste periode na aankoop. Dat nakijken loont vóór de aankoop en niet erna, want het is een van de weinige specificaties die verandert wat er gebeurt als het misgaat.
De klok telt zwaarder dan het aantal
Consumentenrecht is vaak nuttiger dan het pixelbeleid. In de EU en het VK mag je op afstand gekochte spullen binnen veertien dagen zonder opgaaf van reden terugsturen, wat de foutklassen volledig omzeilt: je hoeft geen defect aan te tonen om een scherm terug te sturen dat je niet wilt houden.
Test een nieuw scherm dus op de dag dat het binnenkomt en niet na het weekend. Vul het achtereenvolgens met wit, zwart, rood, groen en blauw, bekijk het hele vlak inclusief de hoeken, en maak het eerst schoon, want stof lijkt op een wit vlak precies op een fout.
Vind je iets, fotografeer het dan op een effen kleur met het scherm beeldvullend. Een foto uit de lopende retourtermijn is meer waard dan een beschrijving van erna.
Wat je kunt proberen en wat niet
Bij een hangende pixel helpt het soms om twintig minuten lang snel wisselende kleuren over de plek te laten lopen om de subpixel los te schudden. Het kost niets en werkt af en toe, en dat is het beste wat erover te zeggen valt.
De druktruc, met het scherm uit zachtjes over de plek wrijven door een zachte doek, werkt vaak genoeg om te blijven rondgaan en beschadigt panelen vaak genoeg om het laatste redmiddel te blijven. Zacht betekent zacht: stevige druk laat een blijvende plek achter die veel groter is dan de pixel waarop je jaagde.
Een echt dode pixel repareert niets, ook geen software. Programma's die dat beloven draaien de kleurwisseltruc, die altijd alleen over hangende pixels ging. Blijft de stip bij elke kleur zwart, dan blijft de keuze tussen garantie en ermee leven.